Đọc hiểu Phạm Công – Cúc Hoa

icon-time20/10/2023

Hãy cùng Topbee trả lời những câu hỏi đề Đọc hiểu Phạm Công – Cúc Hoa (Phần đầu bài thơ) để khám phá về tình yêu thương gia đình và  tinh thần chăm chỉ, hiếu học, quyết tâm của người ăn xin Phạm Công.

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

 

  PHẠM CÔNG – CÚC HOA 

(Truyện thơ Nôm khuyết danh)

(Trích)

(165) Phạm Công thưa với mẹ già:
“Con đi kiếm củi phương xa phen này
Cố làm lấy một tuần chay
Cho cha siêu độ lên mây chầu trời
Dù phải kiếm củi suốt đời
(170) Con đây cũng chẳng sợ ai chê cười”

Mẹ rằng: “Đừng thế con ơi
Kiếm củi thì lại suốt đời cháo rau”
Phạm Công nước mắt tuôn sầu:
“Làm trai là phải dãi dầu xông pha

(175) Chứ ai sinh đẻ con ra
Bây giờ lụy đến mẹ già hổ ngươi
Nuôi con ngần ấy năm trời
Mẹ cha phải chịu một đời long đong
Công cha nghĩa mẹ ghi lòng
(180) Làm sao trả đặng ơn cùng tổ tiên”

Cơm nắm chỉ có mấy viên
Lưng đeo bầu nước tìm miền làm ăn
Đói lòng áo rách che thân
Đưa tay dắt mẹ dời chân lên đường.

(185) Bốn ngày rong ruổi dặm trường
Giữa trưa nắng gắt định dừng gốc đa
Mẹ con gặp một cụ già
Phơ phơ đầu bạc nước da đồi mồi
Phạm Công trông thấy ngùi ngùi:
(190) “Xin ông thư thả ta ngồi nghỉ ngơi”
Nghe thôi ông cụ mừng vui:
“Ba ngày chịu đói không người đoái thương
May thay có bậu qua đường
Hãy xin bớt miệng sẻ nhường cho ta

(195) Phạm Công nghe nói xót xa
Sẵn lưng cơm nắm mở ra tức thì
Miệng cười: “Ông hãy ăn đi
Giữa trưa ông có việc gì ra đây”
Cụ già thong thả giãi bày:

(200) “Hiếm hoi sinh được mụn trai đầu lòng
Thỏa niềm rày ước mai mong
Tìm thầy cho học, theo vòng nghĩa nhân
Theo thầy vừa được ba xuân
Về nhà cưới vợ thành thân vuông tròn

(205) Gia tài phá sạch chẳng còn
Hôm mai khốn đốn vì con vung tiền
Những tin con thảo dâu hiền
Ai ngờ hết của chúng liền đuổi đi
Dầu con sỉ nhục ê chề

(210) Cực lòng lão phải tính bề tha phương”
Phạm Công nước mắt rưng rưng:
“Công cha nghĩa mẹ như rừng như non
Thấy người con tưởng thân con
Chuyện người thảm thiết héo hon lòng này

(215) Thôi còn ba nắm cơm đây
Xin ông cầm lấy đường dài dùng qua
Ví dù con có lỡ ra
Con xin nơi khác mẹ già cũng no
Cụ già nghe nói nhỏ to:

(220) “Ơn chàng tốt bụng mà cho như vậy
Lòng chàng nhân hậu khôn tày
Cho nên lão lấy cơm này một viên”
Dứt lời cơm vẫn còn nguyên
Lão ông thôi đã biến liền vời xa

(225) Chẳng ngờ là Phật Di Đà
Thoắt về tâu với vua cha Ngọc hoàng
Cùng quan văn võ hai hàng:
“Chẳng ai ân nghĩa bằng chàng Phạm Công”
Tiếng đồn đã đến cửu trùng
(230) Lại còn vang tới thủy cung động đình.
Ngọc hoàng muốn thấu sự tình
Truyền đòi tiên nữ đăng trình viễn phương
Tiên nữ vâng lệnh lên đường
Xuống xem lòng dạ cõi dương thế nào 

(Cổ văn Việt Nam, Internet: wordpress.com)

 


Tóm tắt tác phẩm

Phạm Công là chàng trai con nhà nghèo, phải đi làm công để nuôi bố mẹ. Cha chết, Phạm Công phải đi ăn mày để tiếp tục phụng dưỡng mẹ đến khi mẹ chết. Là người hiếu học, Phạm Công xin thụ giáo Quỷ cốc tiên sinh. Ở đây, Phạm Công được Cúc Hoa là bạn đồng môn, cũng là con gái của tri phủ, yêu thương. Hai người cưới nhau, khi Cúc Hoa có thai thì Phạm Công lên kinh thành ứng thí. Phạm Công đã gặp nhiều gian truân khổ ải, bị quốc vương các nước khác ép gả công chúa nhưng Phạm Công đều từ chối. Nhưng nhờ công chúa nước Triệu nhân hậu, Phạm Công được trở về quê hương làm nguyên soái, đoàn tụ cùng Cúc Hoa, họ có hai con là Nghi Xuân (con gái) và Tấn Lực (con trai). Cúc Hoa lại không may qua đời ở tuổi 30. Phạm Công tái giá với Tào Thị và phải lên Cao Bằng làm trấn thủ. Tào Thị ở nhà ngoại tình, hành hạ, ngược đãi Nghi Xuân và Tấn Lực. Cao điểm, thị cùng người tình bàn mưu giết hại hai con chồng, khiến hai đứa phải trốn khỏi nhà đi ăn xin.

Trong một đêm, Cúc Hoa từ cõi âm ti hiện về gặp hai con và gửi thư tin cho Phạm Công biết. Sau ba năm trấn thủ, Phạm Công trở về đuổi Tào Thị đi. Tào Thị sau đó bị sét đánh chết. Được công chúa Xuân Dung nước Trịnh, Tề Thiên Đại Thánh và Diêm Vương giúp đỡ, Phạm Công xuống được âm ti và tìm được vợ. Cúc Hoa được tái sinh, trở lại dương thế, “vu quy” với Phạm Công. Phạm Công cũng được vua Trịnh gả công chúa Xuân Dung và nhường ngôi vua cho..

(Đoạn trích: Nằm ở phần đầu tác phẩm)

Đọc hiểu Phạm Công – Cúc Hoa

Câu hỏi đọc hiểu

Câu 1. Đoạn trích truyện thơ trên nói về sự việc gì? 

A. Phạm Công quyết lên núi kiếm củi để trang trải cuộc sống cùng đưa mẹ già đi theo, giúp đỡ một ông lão chính là Phật Di Đà, sau đó được tiếng tốt vang xa cả thiên đình.  

B. Phạm Công quyết đi thi để thay đổi cuộc đời, số phận cho cha mẹ già, giúp đỡ một ông lão chính là Phật Di Đà, sau đó được tiếng tốt vang xa cả thiên đình.  

C. Phạm Công quyết lên núi kiếm củi để trang trải cuộc sống cùng đưa mẹ già đi theo, tình cờ giúp đỡ được nhà vua, tiếng thơm vang xa cả triều đình. 

D. Phạm Công quyết đi thi để thay đổi cuộc đời, số phận cho cha mẹ già, tình cờ giúp đỡ được nhà vua, tiếng thơm vang xa cả triều đình. 

Câu 2. Các nhân vật được nhắc đến và xuất hiện trong đoạn truyện là:   

A. Phạm Công, người mẹ, ông lão già nghèo khổ, Ngọc Hoàng 

B. Phạm Công, người mẹ, ông lão già nghèo khổ chính là phật Di Đà, Ngọc Hoàng 

C. Phạm Công và cha mẹ 

D. Phạm Công, ông lão già nghèo khổ chính là phật Di Đà, Ngọc Hoàng 

Câu 3. Đoạn thoại sau là lời của ai nói với ai, về vấn đề gì? 

Chứ ai sinh đẻ con ra
Bây giờ lụy đến mẹ già hổ ngươi
Nuôi con ngần ấy năm trời
Mẹ cha phải chịu một đời long đong
Công cha nghĩa mẹ ghi lòng
Làm sao trả đặng ơn cùng tổ tiên

A. Phạm Công nói với người lão già về công ơn cha mẹ 

B. Phạm Công nói với người mẹ về công ơn cha mẹ 

C. Phạm Công nói với người cha về công ơn cha mẹ 

D. Phạm Công nói với cha mẹ về công ơn cha mẹ 

Câu 4. Hoàn cảnh khốn khó của ông lão kể với Phạm Công là gì? 

A. Ông lão không gia đình, không nơi nương tựa vì mồ côi từ nhỏ, phải vất vả mưu sinh đến già

B. Ông lão không gia đình, không nơi nương tựa vì bị lừa bán hết sạch của cải trong nhà. 

C. Ông lão có một con trai nhưng vì con ăn chơi nên đã bán hết của cải, người con dâu cùng con trai đuổi ông ra khỏi nhà. 

D.  Ông lão có một con trai nhưng con trai mất sớm, người con dâu chiếm của cải và đuổi ông lão đi

Câu 5. Vì sao Phạm Công lại quyết đưa một ít cơm nắm cho ông lão 

A. Vì chàng là người thơm thảo, có lòng thương người, muốn chia sẻ miếng ăn với ông lão khốn khổ 

B. Vì chàng có rất nhiều cơm nắm việc san sẻ đó không ảnh hưởng gì 

C. Vì chàng biết ông lão là Phật Di Đà nên muốn lấy lòng 

D. Vì chàng biết ông lão giàu có, giúp đỡ ông lão sẽ được đền đáp.  

Câu 6. Yếu tố nào của truyện thơ Nôm được thể hiện nhiều hơn cả trong đoạn trích trên

A. Yếu tố trữ tình 

B. Yếu tố tự sự 

C. Yếu tố miêu tả 

D. Yếu tố biểu cảm 

Câu 7. Qua đoạn trích trên, Phạm Công hiện lên là người như thế nào?  

A. Người con có hiếu, có lòng chung thủy

B. Người con có hiếu, nhưng lại biết lợi dụng người khác để trục lợi cho bản thân 

C. Người có lòng yêu thương, ân nghĩa, có lòng hiếu thảo 

D. Người ăn chơi, bất hiếu, không có lòng thủy chung 

Câu 8. Cảm nhận của em về nhân vật Phạm Công qua đoạn thơ: 

Dù phải kiếm củi suốt đời
(170) Con đây cũng chẳng sợ ai chê cười”

Mẹ rằng: “Đừng thế con ơi
Kiếm củi thì lại suốt đời cháo rau”
Phạm Công nước mắt tuôn sầu:
“Làm trai là phải dãi dầu xông pha

(175) Chứ ai sinh đẻ con ra
Bây giờ lụy đến mẹ già hổ ngươi
Nuôi con ngần ấy năm trời
Mẹ cha phải chịu một đời long đong
Công cha nghĩa mẹ ghi lòng
(180) Làm sao trả đặng ơn cùng tổ tiên”

Câu 9. Theo em văn bản trên có những chủ đề nào? Hãy xác định chủ đề chính và ít nhất một chủ đề phụ của văn bản

Câu 10. Em hiểu thế nào về câu nói của Phạm Công: Làm trai là phải dãi dầu xông pha. Viết đoạn văn khoảng 7 – 10 câu trình bày quan điểm của em về chí làm trai trong xã hội phong kiến xưa. 


Trả lời câu hỏi đọc hiểu

Câu 1: A → Đoạn trích truyện thơ trên nói về sự việc Phạm Công quyết lên núi kiếm củi để trang trải cuộc sống cùng đưa mẹ già đi theo, giúp đỡ một ông lão chính là Phật Di Đà, sau đó được tiếng tốt vang xa cả thiên đình.

Câu 2: B → Các nhân vật được nhắc đến và xuất hiện trong đoạn truyện là Phạm Công, người mẹ, ông lão già nghèo khổ chính là phật Di Đà, Ngọc Hoàng

Câu 3: B → Đoạn thoại sau là lời của ai nói với ai, về vấn đề Phạm Công nói với người mẹ về công ơn cha mẹ

Câu 4: C → Hoàn cảnh khốn khó của ông lão kể với Phạm Công Ông lão có một con trai nhưng vì con ăn chơi nên đã bán hết của cải, người con dâu cùng con trai đuổi ông ra khỏi nhà

Câu 5: A → Phạm Công quyết đưa một ít cơm nắm cho ông lão vì hàng là người thơm thảo, có lòng thương người, muốn chia sẻ miếng ăn với ông lão khốn khổ 

Câu 6: B → Yếu tố của truyện thơ Nôm được thể hiện nhiều hơn cả trong đoạn trích trên là tự sự

Câu 7: C → Qua đoạn trích trên, Phạm Công hiện lên là người có lòng yêu thương, ân nghĩa, có lòng hiếu thảo

Câu 8: Cảm nhận của em về nhân vật Phạm Công qua đoạn thơ:

- Người có ý chí quyết tâm thay đổi cuộc đời, số phận nghèo khổ của mình

- Người có lòng hiếu thảo quyết tâm đền đáp công ơn của cha mẹ già 

Câu 9: 

- Chủ đề chính: Đề cao, ca ngợi phẩm chất cao đẹp của con người chính nghĩa

- Chủ đề phụ: 

 + Tình yêu thương của mẹ (mẹ lo lắng Phạm Công vất vả) 

 + Phê phán sự bất hiếu, vô đạo của những kẻ ăn chơi, không lo lắng cho cha mẹ già (Câu chuyện của ông lão khốn khổ khi gặp hai mẹ con Phạm Công) 

Câu 10: Trình bày các lí lẽ và bằng chứng để bàn luận về: Chí làm trai trong thời kì phong kiến xưa. 

- Khái quát vấn đề: Người đàn ông phải có ý chí, quyết tâm học tập, lao động để thay đổi số phận và có cuộc sống để lại tiếng thơm muôn đời  

- Biểu hiện cụ thể qua hiểu biết và các tác phẩm đã học 

 + Đánh giặc, cứu nước 

 + Học hành, thi cử thành tài giúp đời giúp nước 

 + Di làm ăn xa để thay đổi cuộc sống của chính mình  

- Liên hệ với ý chí làm trai ngày nay của thế hệ trẻ ngay nay

 

Hoàng Như Quỳnh
Đánh giá bài viết
Đặt câu hỏi
icon-make-question icon-make-question