image hoi dap
image hoi dap

Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

icon-time7/6/2023

Mặc dù là một tác phẩm văn học mới song Mùa hoa mận của Chu Thuỳ Liên vẫn được đông đảo đọc giả đón nhận. Tác phẩm là một bức tranh rừng núi Tây Bắc đầy hương sắc, âm thanh, với những gam màu tươi sáng, lôi cuốn. Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên chúng ta sẽ thấy được vẻ đẹp của bức tranh núi rừng Tây Bắc cùng lý do vì sao bài thơ lại được đông đảo độc giả yêu thích đến vậy.


Dàn ý cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

1, Mở bài.

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm Mùa hoa mận.

- Hoàn cảnh sáng tác và cảm nhận chung về bài thơ.

2, Thân bài.

- Bức tranh sinh hoạt của con người dưới mùa hoa mận nở.

=> thể hiện cuộc sống bình dị, thân quen của con người dưới gốc mận, đặc trưng cây trái của quê hương.

- Thiên nhiên và cảnh vật dưới mùa hoa mận nở với không gian gần gũi và ấm áp mang đậm hương vị của người Tây Bắc => gợi nhớ khôn nguôi cho những người đi xa.

- Nhà thơ gợi nhiều hơn tả, tập trung một vài chi tiết và đường nét tạo hình => gợi một không gian cuộc sống bình yên nơi núi rừng.

3, Kết bài.

- Khẳng định cảm nhận về bài thơ.

- Liên hệ bản thân.


Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận của Chu Thùy Liên - Mẫu 1

     Chu Thuỳ Liên là người con của Điện Biên, sinh ra và gắn bó với rừng núi từ nhỏ nên thơ bà thấm đẫm hồn cốt của dân tộc người miền núi. Bà sáng tác rất nhiều và những vần thơ của bà luôn dạt dào cảm xúc, tình yêu dành cho quê hương nơi bà sinh ra và Mùa hoa mận là một bài thơ như thế.

     Từ xưa đến nay mùa xuân luôn là mùa sinh sôi nảy nở của vạn vật, không chỉ mang đến cho con người sức sống mùa xuân còn là mùa tiếp thêm sinh khí cho cây cối, chim chóc, vạn vật. Chọn mùa xuân - mùa đào mận bung nở trắng cành, nhà thơ Chu Thùy Liên đã gửi gắm vào đó sức sống mãnh liệt núi rừng, con người nơi đây. Bức tranh thiên nhiên trong thơ bà là màu trắng muốt của hoa mận, là cuộc sống giản dị mà thân thuộc của con người miền núi dưới tán mận. Nó vừa có nét riêng rất đặc trưng của miền núi lại vừa có điểm chung trong cảnh sống làng quê Việt Nam.

         Cành mận bung cánh muốt

                    Lũ con trai háo hức chơi cù

                    Lũ con gái rộn ràng khăn áo

                    Bóng bay nâng ước mơ con trẻ.

     Mùa xuân của Tây Bắc say đắm lòng người bởi sắc hồng của hoa đào, bởi màu trắng muốt của hoa mận, xa xa là trùng trùng của thung lũng Tây Bắc ẩn hiện trong mây trời, bồng bềnh của sương khói và đặc biệt là muôn loài hoa cùng nhau khoe sắc tạo nên những rừng hoa, đồi hoa bạt ngàn. Ấn tượng và nổi bật nhất có lẽ là những đồi mận trắng trải dài đến tận chân trời. Sắc trắng hơi phai của hoa mận là điểm đặc trưng chỉ có ở nơi đây và nó đã đi vào thơ ca với biết bao những vần thơ rung động lòng người. Nó làm bừng sáng cả không gian của núi rừng Tây Bắc với “cành mận bung trắng muốt”, trắng thôi chưa đủ phải là trắng muốt mới cực tả được vẻ đẹp của những bông hoa này.

Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

     Dưới tán hoa mận cuộc sống của con người nơi đây hiện ra với những nét vẽ thân thuộc và bình dị nhất. Điểm đầu tiên nhà thơ chọn những đứa trẻ vui đùa dưới tán mận. Nói đến mùa xuân thì lẽ tất nhiên phải nghĩ đến con trẻ rồi, tiếng hát, tiếng cười, tiếng nô đùa của chúng khiến không gian rừng núi thêm ấm áp, vui tươi. Lũ con trai thì chơi cù, lũ con gái thì xúng xính áo mới. Những chùm bóng bay được thả trên bầu trời như những ước mơ của con trẻ được bay cao, bay xa hơn trong tương lai.

                 Cành mận bung cánh muốt

                    Giục mẹ xôn xang lá, gạo

                    Giục cha vui lòng căng cánh nỏ

                    Giục người già bản hối hả làm đu

     Chi tiết cành mận nở hoa rồi bung cánh muốt được ưu ái đặt đầu ở những khổ thơ, gợi sắc trắng của hoa mận chính là niềm tự hào của người dân Tây Bắc. Động từ giục được lặp lại liên tiếp ở đầu những câu thơ kết hợp với các hoạt động sinh hoạt đời thường của con người như cảnh mẹ lau lá bánh để gói bánh chưng cho ngày tết, cảnh cha căng cành nỏ, cảnh người già trên bản làm đu… những nét vẽ đơn giản, mộc mạc nhưng đã gợi được một cuộc sống rất bình yên dưới tán mận. 

     Chỉ những ai xa quê mới biết những cảnh mộc mạc ấy có giá trị như thế nào. Đôi khi chỉ đơn giản là những hình ảnh của cuộc sống, là những mảnh của ký ức chợt vụt lên trong tâm trí thôi cũng đủ để con người thao thức với nỗi nhớ quê hương da diết. Mặc dù đi xa nhưng hướng về làng quê, nơi lưu giữ những hình ảnh đẹp nhất về quê hương, bản làng của mình. Những người đi xa càng hướng về quê hương với những thứ mộc mạc và thân quen nhất. Với người Tây Bắc nhớ về quê hương yêu dấu chính là nhớ về những mùa hoa mận trắng bung nở khắp rừng, báo hiệu mùa xuân, mùa sum vầy đã đến.  Lúc này ta mới thấm thía cái mùi khói trong bài thơ bếp lửa của Bằng Việt: 

              Một bếp lửa chờn vờn sương sớm

                       Một bếp lửa ấp iu nồng đượm

                       Cháu thương bà biết mấy nắng mưa!

     Tết của mỗi dân tộc ở vùng cao Tây Bắc nó mang một đặc trưng khác nhau nhưng đều giống nhau ở chỗ đây là dịp tụ họp quây quần bên mâm cơm. Gia đình được đoàn viên để cầu mong một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu. Tết ở vùng cao thêm tươi vui và rộn rã là nhờ những điệu hát then, múa sạp, múa khèn, chơi đu, ném pao, bắn nỏ. Bức tranh mùa xuân và cuộc sống của con người Tây Bắc hiện lên qua ngòi bút chấm phá của nhà thơ  thật rõ nét, sinh động và cuốn hút lạ thường.

Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

Cành mận bung cánh muốt

    Nhà trình tường ủ hương nếp

    Giục lửa hồng nở hoa trong bếp

    Cho người đi xa nhớ lối trở về…

     Có thể xem đây là những vần thơ xuất sắc nhất trong bài thơ này. Hình ảnh nhà tường trình một nét văn hoá dân gian vùng cao Tây Bắc đi vào trong thơ gợi ra một không gian sống thân thuộc của con người nơi đây. Nhà tường trình lại được ủ hương nếp của rượu, của nồi nếp mới, mùi nếp toả ra từ căn bếp khiến không gian càng thêm ấm áp, thân thương. Một lần nữa động từ giục xuất hiện nhưng không phải giục mẹ gói bánh, giục bố làm nỏ nữa mà là giục lửa hồng nở hoa trong bếp. Câu thơ có sức tạo hình thật lớn nhờ sử dụng động từ nở hoa trong bếp, hình ảnh lửa hồng kết hợp với nở hoa trong bếp không chỉ gợi cuộc sống thân quen của con người. Mà còn là nét tinh tế, tài hoa trong tâm hồn con người nơi đây. Người Tây Bắc sống giản dị, gắn bó, quây quần bên bếp lửa trong nhà tường trình. Bên bếp lửa ấy đã chứng kiến cuộc sống sinh hoạt bình dị của họ và cũng là nơi chứng kiến đôi bàn tay nở hoa khéo léo của con người nơi đây. Lửa hồng nở hoa cũng là nơi dẫn lối để những người đi xa như nhà thơ có dịp trở về, nhớ đường trở về quê hương, sum họp mỗi dịp tết đến xuân về.

     Lấy điểm tựa là những bông hoa mận nở trắng muốt trên rừng, nhà thơ đã vẽ ra cuộc sống bình dị mà thân quen, ấm áp của người miền núi. Có thể nói biểu tượng hoa mận chính là đặc trưng, là niềm tự hào của người dân nơi đây. Dưới tán mận con người Tây Bắc sinh sống, dựng nhà, làm nhà, làm nên phong tục tập quán của quê hương.Cành mận trở thành một biểu tượng gắn bó không thể nào thiếu đối với người miền Tây Bắc vào mỗi dịp xuân về. 


Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận của Chu Thùy Liên - Mẫu 2

“Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hóa những con tàu” 

Chế Lan Viên đã từng viết về mảnh đất Tây Bắc với những dòng thơ dạt dào tình cảm trong bài thơ “Tiếng hát con tàu”. Thật đúng đắn khi nói rằng Tây Bắc từ lâu đã được xem như mảnh đất ươm mầm cho văn chương Việt Nam. Bởi vùng đất ấy không chỉ để lại nhiều ân tình mà còn khơi nguồn cảm hứng cho các nhà văn nhà thơ trên con đường sáng tạo nghệ thuật. Nhà thơ Chu Thùy Liên với bài thơ “Mùa hoa mận” đã miêu tả vẻ đẹp thơ mộng, tươi sáng của mùa xuân Tây Bắc cùng nỗi nhớ quê của người con xa xứ. 

Sinh ra ở Điện Biên, tác giả có góc nhìn của một người thiếu nữ dân tộc, lớn lên, tiếp xúc và quan sát trực tiếp nét đẹp thiên nhiên, văn hóa sinh hoạt vùng đất này. Do đó nhà thơ đã khám phá ra những điều mới lạ, chất chứa những phong phú, mới mẻ ngay trong những điều giản dị, đời thường, dẫn người đọc tới gần hơn những nét văn hóa đậm đà bản sắc Việt Nam. Chu Thùy Liên là nhà thơ, nhà văn có tư duy sâu sắc về vấn đề truyền thống, văn hóa dân tộc. Nhà thơ đã xây dựng trong các tác phẩm của mình những nét vẽ bình dị nhưng đẹp đẽ, thơ mộng về mảnh đất Tây Bắc. Những tác phẩm của bà không chỉ là hồn cảnh mà còn chứa đựng những giá trị sâu sắc về tình người tình quê sâu sắc. Nó như một giai điệu nhẹ nhàng, tinh tế, tha thiết, cuốn hút người đọc, thu hút họ đến với vẻ đẹp của miền núi, nơi những người dân thể hiện nét đẹp riêng của bản sắc dân tộc mình. Bài thơ “Mùa hoa mận” là một trong những dẫn chứng tiêu biểu cho hồn thơ. Bài thơ được sáng tác vào tháng chạp năm 2007, thể hiện vẻ đẹp của con người và cảnh vật vùng núi khi mùa xuân tới đồng thời cũng là nỗi nhớ của tác giả đối với quê hương. Mở đầu bài thơ là màu sắc trắng muốt của càng mận - nét đẹp đặc trưng mùa xuân ở miền núi: 

Cành mận bung cánh muốt
Lũ con trai háo hức chơi cù
Lũ con gái rộn ràng khăn áo
Bóng bay nâng ước mơ con trẻ

Mùa xuân là mùa của sự sống nảy nở, cây cối đâm chồi nảy lộc. Màu trắng muốt của cánh hoa mận tạo cảm giác tinh khiết, thơ mộng cho bức tranh xuân. Động từ “bung” gợi sức sống mạnh mẽ, tràn đầy của bông hoa, dường như cánh hoa cũng rạo rực, cố gắng hết sức khoe sắc đua hương. Trong khung cảnh nên thơ ấy, hình ảnh con người cũng hòa vào nhịp sống hối hả, rộn rã. Những trò chơi dân gian, nét đẹp sinh hoạt văn hóa vùng núi Tây Bắc được tác giả miêu tả một cách chân thực sinh động như diễn ra ngay trước mắt bạn đọc. Đám con trai háo hức thi nhau chơi cù trong khi những cô gái lại rộn ràng, xúng xính khăn áo mới. Bên cạnh đó, trẻ con cũng chơi những quả bóng bay, mang theo những ước mơ, khát vọng gửi gắm một cách hồn nhiên, chân thành. Khung cảnh sinh hoạt hiện lên thật gần gũi, giản dị, yên bình đến kì lạ, người đọc như đắm chìm, thích thú trước trò chơi truyền thống cũng như không khí rạo rực, vui tươi của con người vùng Tây Bắc. 

Cành mận bung cánh muốt
Giục mẹ xôn xang lá, gạo
Giục cha vui lòng căng cánh nỏ
Giục người già bản hối hả làm đu

Tiếp tục với hình ảnh của cành mận bung cánh hoa trắng muốt nhưng ở khổ thơ thứ hai, khung cảnh lại gắn với những hoạt động của cha, mẹ, người già chuẩn bị cho lễ hội mùa xuân. Động từ “giục” được lặp lại ba lần thể hiện không khí hối hả, rộn ràng, khẩn trương của sự chuẩn bị. Mẹ xôn xang tìm những nguyên liệu để làm bánh truyền thống, cha thì vui vẻ căng những cánh nỏ cùng người già làm đu để phục vụ cho những trò chơi trong hội xuân. Như vậy, không khí mùa xuân đã làm rộn ràng mọi lứa tuổi, mọi người ở vùng núi Tây Bắc. 

Cành mận bung cánh muốt
Nhà trình tường ủ hương nếp
Giục lửa hồng nở hoa trong bếp
Cho người đi xa nhớ lối trở về…

Không khí quê hương lại càng ấm áp, gắn kết hơn khi những ngôi nhà trình tường ủ mùi hương nếu quen thuộc. Hơn thế nữa, ngọn lửa hồng cháy trong bếp như những bông hoa đang nở gợi tình người, tình quê mặn nồng, ấm áp, gần gũi. Chính tình cảm dạt dào ấy càng khiến cho người đi xa nhớ nhà hơn, muốn được trở về nơi mình sinh ra. Con người Tây Bắc bình dị, gắn bó như vậy khiến người đọc lưu luyến, yêu mến và mong muốn được ghé thăm để trải nghiệm những nét đẹp văn hóa đặc trưng. Những cành mận nở trắng cùng hương nếp, lửa hồng trong bếp như dẫn đường cho những con xa quê trở về cũng như dẫn người đọc gần hơn với con người và thiên nhiên vùng đất thân thiện này. 

Bằng việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi nhưng giàu tính tạo hình và giá trị biểu đạt kết hợp hệ thống từ láy phong phú “háo hức, rộn ràng, xôn xang,…” tạo nhịp điệu, thanh vần của bài thơ, làm cho bài thơ trở nên hấp dẫn, cuốn hút người đọc. Bên cạnh đó tác giả còn kết hợp các biện pháp tu từ: điệp ngữ, ẩn dụ, nhân hóa,…đã tái hiện khung cảnh sinh hoạt ấm áp, rộn ràng, nhộn nhịp, tươi vui, là nét đẹp văn hóa của con người Tây Bắc vào mùa xuân đồng thời thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương, nỗi nhớ quê của tác giả. 


Sơ đồ tư duy cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên

------------------------------------------

Trên đây là bài viết Cảm nhận bài thơ Mùa hoa mận Chu Thùy Liên. Bài thơ gợi ra một không gian rất đặc trưng của núi rừng Tây Bắc, qua đó bồi đắp cho mỗi người tình yêu và sự gắn bó với quê hương, đất nước.

Phạm Liên
Đánh giá bài viết
Đặt câu hỏi
icon-make-question icon-make-question